Bugun...



İstanbul Eminönünde İşportacının Profili çıkartıldı
Tarih: 19-03-2017 01:13:41 Güncelleme: 29-04-2017 22:30:41 + -


Eminönü Belediye Başkanlığı’nca yayınlanan “İstanbul’da Enformel Sektör: İşportacılar” adlı kitap, İstanbul Üniversitesi üyeleri, Doç. Dr. Tekin Akgeyik, Yar. Doç. Arif Yavuz, Yar. Doç. H. Yunus Eröz, Dr. Süleyman Özdemir, Araş. Gör. Hasan Şenocak tarafından hazırlandı.

facebook-paylas
Tarih: 19-03-2017 01:13

İstanbul Eminönünde İşportacının Profili çıkartıldı

 
 
İşportacının profili çıkartıldı
 
Trendun

3 Haziran 2004 —  Peki işportacılar kimdir, nerede yaşarlar ve hangi

şehirlerden gelirler? Eminönü Belediyesi’nin katkılarıyla yapılan araş...

 

Önceleri “tablalı gedikler”, sonraları seyyar satıcılar diye adlandırılan Eminönü işportacıları, üniversite tarafından incelenerek bilim literatürüne girdi. İnsan trafiğinin yoğun olduğu noktalarda adım başı karşılaştığımız seyyar satıcılar, 5 kişilik bir akademisyen ekip tarafından araştırılarak kitaplaştırıldı. Çalışma, sadece Eminönü’nde sayı...

 

ıları 3 bini bulan işportacıların hayatlarını ekonomik ve sosyal açıdan ele alıyor.

       Eminönü Belediye Başkanlığı’nca yayınlanan “İstanbul’da Enformel Sektör: İşportacılar” adlı kitap, İstanbul Üniversitesi üyeleri, Doç. Dr. Tekin Akgeyik, Yar. Doç. Arif Yavuz, Yar. Doç. H. Yunus Eröz, Dr. Süleyman Özdemir, Araş. Gör. Hasan Şenocak tarafından hazırlandı.

       Eminönü Belediye Başkanı Nevzat Er, kitaba yazdığı sunuş yazısında bu 500 yıllık sorunun sadece Belediye’nin alacağı önlemlerle çözülemeyecek bir sorun haline geldiğine dikkat çekerek, “işportacılık, bugün devletimizin ve üniversitelerimizin, sivil toplum kuruluşlarımızın el ele vererek çözmeleri gereken sosyal bir yara durumundadır” diyor.

       

       KAYITDIŞI EKONOMİ EN BÜYÜK SEKTÖRÜ: İŞPORTA

       Kitapta, ‘kendi uygun buldukları yerlerde seyyar satıcılık yapan enformel sektör’ olarak tanımlanan işportacılar, sosyolojik ve ekonomik açıdan inceleniyor. Ayrıca bu sektördeki çalışma ilişkileri üzerinde duruluyor.

       İşportacılığın, hiçbir mâli ve sosyal güvenlik yasalarına tâbi olmayan kayıt dışı ekonominin en büyük sektörü olduğunun vurgulandığı kitapta, artan göçle birlikte formel (kayıt içi) alanlarda iş bulamayan geniş kitlelerin, işportacılık biçimindeki enformel (kayıt dışı) çalışmaya yönlendiği anlatılıyor.

      
       TABLALI GEDİKLER’DEN GÜNÜMÜZE

       Kitapta, Osmanlı döneminde “Tablalı Gedikler” olarak adlandırılan işportacıların kayıt dışı ticaretinin, başta Eminönü olmak üzere bütün İstanbul, hatta Türkiye’nin sorunu olduğu vurgulanıyor. Kitapta şöyle deniliyor: “Bugün için enformel sektörün ekonomik boyutları konusunda çeşitli tahminlerde bulunulmaktadır. Sözgelimi, DPT tarafından ücretli/ücretsiz çalışan karşılaştırmasına dayanılarak yapılan hesaplamalara göre kayıt dışı istihdamın büyüklüğü İstanbul’da toplam istihdamın % 40’ına ulaşmaktadır. Bazı araştırmalarda ise yüzde 60’lardan bahsedilmektedir. Bu oranın önemli bir kısmı işportacılık biçiminde görülmektedir.”

       

       İŞPORTACILAR ARASINDA MALATYALILAR AĞIRLIKTA

       Çalışma sırasında toplam 180 işportacı ile yapılan anket sonucunda işportacılığın sadece belli bir bölge insanı tarafından tercih edilen veya yapılmak zorunda kalınan bir uğraş olmadığı ortaya çıkmış. Ankete katılanların ülkenin 46 ayrı şehrinde doğduğu anlaşılırken, bu şehirlerin az gelişmiş bölgelerden olduğu tespit edilmiş.

      
       Doğum yeri %

       Malatya: 17,22

       İstanbul: 7,22

       Kayseri: 6,67

       Adıyaman: 5,56

       Sivas: 4,44

       Tokat: 3,89

       Trabzon: 3,33

       Tunceli: 3,33

       Konya: 3,33

       Diyarbakır: 2,78

       Ağrı: 2,78

       Samsun: 2,22

       Şanlıurfa: 2,22

      
       İstanbul doğumlu işportacıların tercihi elektronik eşyalar ve süs eşyası. Malatya doğumlular ise yüzde 43.8 gibi yüksek bir oranla gıda sektöründe işporta yapıyorlar.

      
       AİLE YAŞAMI ÖN PLANDA

       Araştırmaya göre her üç işportacıdan ikisi 25-44 yaş grubu arasında. Bu da işportacılığın geçici olarak gençler ve yaşlılar (özellikle emekliler) tarafından yapılan bir iş olmadığını teyit ediyor. Bununla birlikte 15-19 yaş gurubuna ait çocuk ve gençlerin sayısı da yüzde 5,5. İşportacılık erkek mesleği olarak biliniyor ve araştırmalar da bunu doğruluyor. Buna göre Eminönü’ndeki işportacıların yüzde 98’i erkek. Evlilerin oranı ise % 66, bekarların oranı ise % 33. Buna göre işportacılar arasında boşanmış kimseye rastlanmıyor. Araştırma sonuçlarına göre işportacıların büyük bir kısmının evli olduğu belirtiliyor ve şöyle deniyor: “Nitekim işportacıların 2/3’ünün evli olduğu ve dolayısıyla bir aile geçindirdiği söylenebilir ki bu da işportacılığın giderek toplum nazarında kabul gören mesleki statü haline dönüştüğünü göstermektedir.”

      
       UZUN YILLARDIR İSTANBUL’DA YAŞIYORLAR

       İşportayı neden tercih ettikleri sorulduğunda ise, “iş bulmak” yanıtını verenlerin oranı yüzde 37.78. Yüksek gelir elde etmek için işportada çalışanların oranı ise % 21. İşporta araştırmasındaki bir diğer çarpıcı sonuç da, sektörde çalışanların uzun yıllardır İstanbul’da yaşıyor olması. 5 yıldır İstanbul’da yaşanlar arasında işportacılık yapanların oranı sadece yüzde 5. Buna karşın 15 yıldan fazladır İstanbul’da yaşayıp da işportacılıkla uğraşanların orası ise yüzde 53.

       İşportacılar her ne kadar şehrin imkanlarından faydalansalar da büyük oranda memleketleri ile iletişimlerini sürdürüyorlar. Göre dönmeyi düşünenlerin oranı sadece % 32. İstanbul’da yaşamlarını sürdürmek isteyenler ise yüzde 67.

      
       EĞİTİMSİZ AİLE ÇOCUKLARI

       İşportacılık yapanlar yoğun olarak eğitimsiz aile çocuklarından çıkıyor. Buna göre işportacılık yapanların babaları yüzde 17.2 oranında okur yazar bile değil. Sadece okur-yazar olan % 16.1, ilkokul mezunu olanlar ise % 48.9.

       İşportacılarda evlilik biçimi de şaşırtıcı rakamlar ortaya koyuyor. Tahmin edilenin aksine işportacılarda tanışarak ve görüşerek evlenme oranı daha yüksek. Eğitim seviyesi zaten düşük olan işportacıların, çocuklarında da bu durum devam ediyor. Üniversite mezunu işportacı çocuğu sadece yüzde 3.

       Genelde apartmanda veya gecekonduda kirada oturan işportacıların apartman sahibi olanların oranı ise yüzde 25. İşportacıların yüzde 75’inin evinde telefon, yüzde 95’inde ise televizyon bulunuyor. Binek aracı olanların oranı ise yüzde 12. Herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna bağlı olanların oranı sadece yüzde 10 olarak tespit edilirken, “çok acil olmadıkça doktora gitmeyiz” yanıtını verenler yüzde 67.8

      
       İŞPORTACI GELECEKTEN UMUTSUZ

       Kitapta, daha eğitim çağındayken iş hayatına enformel sektörde tamamıyla yasal koruma ve imkanlardan uzak, oldukça kötü çalışma şartları ile girmek zorunda kalan bu gençlerin toplumsal gelecek için büyük bir kayıp olduğu vurgulanıyor.

       İşportacılar her ne kadar kazançlarından çok da memnuniyetsiz görünmeseler de, daha düşük gelirle sigortalı bir işe geçmeyi tercih ediyorlar. Çocuklarının da aynı işi yapmasını isteyenlerin oranı ise sadece yüzde 4.

       Herhangi bir meslek derneğine üyelikleri bulunmayan işportacılar, ülkenin geleceği için ise hayli umutsuzlar. “Her şey daha kötü olacak” diyenlerin oranı yüzde 63’e kadar yükseliyor.

      
       ASGARİ ÜCRETLİDEN İYİ

       Kitapta, işportacıların, çoğunlukla bu mesleği sürdürdükleri Eminönü İlçesi ve çevre ilçelerde yerleşmeyi tercih ettikleri vurgulanıyor, ve şöyle deniliyor:

       “Nitekim ankete katılanların yüzde 17,78’i ilçe sınırları içinde ikamet ederken, yüzde 21,11’i Fatih, yüzde 10’a yakını Gaziosmanpaşa, yüzde 5’ler civarındaki kısmı Beyoğlu, Bağcılar ve Bahçelievler gibi nispeten yakın bölgelerde yerleşmiş. Sultanbeyli, Eyüp, Esenler gibi varoş sayılan semtlerden daha az kişinin Eminönü’nde işportacılık yaptığı görülmektedir. Bu da işportacıların ekonomik açıdan sanılanın aksine iyi şartlarda olduğu sonucunu vermektedir. Esasen, çoğu işportacı formel sektörde çalışmaktan bu yüzden kaçınmaktadır. Formel sektördeki asgari ücretin çok daha üzerinde bir kazancı işportacılıkla kazanmak mümkün olabilmektedir. Ancak, İstanbul’daki 32 ilçenin 21’inde yaşayan kişiler, geçimlerini kazanmak için Eminönü’ne işportacılık yapmaya gelmektedir.”

     Ntv

Kaynak:  https://www.trendun.com/isportacinin-profili-cikartildi




Bu haber 846 defa okunmuştur.

Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER İŞPORTACILAR Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • URFA RESİMLERİ
    URFA RESİMLERİ
  • MALATYA RESİMLERİ
    MALATYA RESİMLERİ
  • KAYSERİ RESİMLERİ
    KAYSERİ RESİMLERİ
  • İSTANBUL RESİMLERİ
    İSTANBUL RESİMLERİ
  1. URFA RESİMLERİ
  2. MALATYA RESİMLERİ
  3. KAYSERİ RESİMLERİ
  4. İSTANBUL RESİMLERİ
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Azdin Erdoğan / Elimde değil
    Azdin Erdoğan / Elimde değil
  • KIVIRCIK ALİ / BİR SELAM SAL SABAH OLSUN
    KIVIRCIK ALİ / BİR SELAM SAL SABAH OLSUN
  • İZZET YILDIZHAN / AY BULUTA GİRMİŞ
    İZZET YILDIZHAN / AY BULUTA GİRMİŞ
  • CELAL ÇOLAK / DUYDUN MU / 2010
    CELAL ÇOLAK / DUYDUN MU / 2010
  • İzzettin Aydoğan ( Lo Askero ) Pötürge Türküsü / Kürtçe
    İzzettin Aydoğan ( Lo Askero ) Pötürge Türküsü / Kürtçe
  • Selahattin Demircan / Gule Zeman - Kürtçe İlahi
    Selahattin Demircan / Gule Zeman - Kürtçe İlahi
  1. Azdin Erdoğan / Elimde değil
  2. KIVIRCIK ALİ / BİR SELAM SAL SABAH OLSUN
  3. İZZET YILDIZHAN / AY BULUTA GİRMİŞ
  4. CELAL ÇOLAK / DUYDUN MU / 2010
  5. İzzettin Aydoğan ( Lo Askero ) Pötürge Türküsü / Kürtçe
  6. Selahattin Demircan / Gule Zeman - Kürtçe İlahi
VİDEO GALERİ
YUKARI